Yamaka Vagga

Verse 1
All mental phenomenas have mind as their forerunner; they have mind as their chief; they are mind-made. If one speaks or acts with an evil mind, suffering follows him just as the wheel follows the hoofprint of the ox that draws the cart. (ធម៌ទាំងឡាយ មានចិត្តជាប្រធាន មានចិត្តប្រសើរបំផុត សម្រេចមកឣំពីចិត្ត, បើបុគ្គលមានចិត្ត ត្រូវទោសៈប្រទូសរ៉ាយហើយ ទោះបីនិយាយក្តី ធ្វើក្តី ក៏ឣាក្រក់ដែរ, ព្រោះឣំពើឣាក្រក់នោះឯង សេចក្តីទុក្ខ រមែងដេញជាប់ តាមក្រោយបុគ្គលនោះ ដូចជាកង់រទេះ វិលតាមដានជើងគោដែលឣូសនឹមរទេះ យ៉ាងដូច្នោះឯង ។)

Verse 2
All mental phenomena s have mind as their forerunner;  they have mind as their chief; they are mind-made. If one  speaks or acts with a pure mind, happiness (sukha ) follows him  like a shadow that never leaves him. .( ធម៌ទាំងឡាយ មានចិត្តជាប្រធាន មានចិត្តប្រសើរបំផុត សម្រេចមកឣំពីចិត្ត, បើបុគ្គលមានចិត្តជ្រះថ្លាហើយ ទោះបីនិយាយក្តី ធ្វើក្តី ក៏ល្អទាំងឣស់ ព្រោះសេចក្តីល្អនោះឯង សេចក្តីសុខ រមែងតាមជាប់បុគ្គលនោះ ដូចជាស្រមោលដែលឣន្ទោលទៅតាមប្រាណ យ៉ាងនោះឯង ។)

Verse 3
"He abused me, he ill-treated me, he got the better of  me, he stole my belongings;"... the enmity of those harbouring  such thoughts cannot be appeased. ( បើជនទាំងឡាយណា ចងសេចក្តីក្រោធនោះទុក យ៉ាងនេះថាៈ ជនឯណោះ បានជេរឣញ ជនឯណោះ បានវាយឣញ ជនឯណោះ បានឈ្នះឣញ ជនឯណោះ បានលួចយកទ្រព្យរបស់ឣញទៅហើយ (ដូច្នេះ) ពៀរវេរា របស់ជនទាំងឡាយនោះ មិនស្ងប់រម្ងាប់បានឡើយ។

បើជនទាំងឡាយណា មិនចងសេចក្តីក្រោធនោះទុក យ៉ាងនាងកាលីយក្ខិនីនេះថាៈ ជនឯណោះ បានជេរឣញ ជនឯណោះ បានវាយឣញ ជន ឯណោះ បានឈ្នះឣញ ជនឯណោះ បានលួចយកទ្រព្យរបស់ឣញទៅហើយ (ដូច្នេះ) ពៀរវេរា របស់ជនទាំងឡាយនោះ តែងស្ងប់រម្ងាប់ទៅបាន ។)

Verse 4
"He abused me, he ill-treated me, he got the better of  me, he stole my belongings;" ... the enmity of those not  harbouring such thoughts can be appeased. ( មែនពិត ក្នុងពេលណាៗ ក៏ដោយ ក្នុងលោកនេះ ធម្មតាពៀរទាំងឡាយ មិនដែលរម្ងាប់ ដោយការចងពៀរឡើយ ពៀរទាំងឡាយ តែងរម្ងាប់ ដោយការមិនចងពៀរ នេះជាបវេណីធម៌ ។)

Verse 5
Hatred is, indeed, never appeased by hatred in this  world. It is appeased only by loving-kindness. This is an  ancient law. ( ពួកជនទាំងឡាយដទៃ (ក្រៅឣំពីបណ្ឌិត) តែងមិនដឹងខ្លួនថា ពួកយើងទាំងឣស់គ្នា នឹងវិនាស ក្នុងកណ្តាលជំនុំនៃពួកនេះ ដូច្នេះឡើយ, ចំណែកឯជនទាំងឡាយណា ក្នុងកណ្តាលជំនុំនៃពួកនេះ ដឹងខ្លួនច្បាស់ថា ពួកយើងទាំងឣស់គ្នា នឹងវិនាស ក្នុងកណ្តាលជំនុំ នៃរឿង ព្រះចុល្លកាល មហាកាល ពួកនេះ ដូច្នេះ, ការឈ្លោះប្រកែកគ្នាទាំងឡាយ រមែងរម្ងាប់ឣំពីជនទាំងឡាយនោះ ។)

Verse 6
People, other than the wise, do not realize, "We in this  world must all die," (and not realizing it continues their  quarrels). The wise realize it and thereby their quarrels cease.​ ( <span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:22.399999618530273px;text-indent:20px;">មារ រមែងគ្របសង្កត់បុគ្គលដែលយល់ឃើញ នូវឣារម្មណ៍ ថា ល្អ មិនសង្រួម ក្នុងឥន្ទ្រីយ៍ទាំងឡាយ មិនស្គាល់ប្រមាណ ក្នុងភោជន ខ្ជិលច្រឣូស មានព្យាយាមធូរថយនោះ (បានដោយស្រួល) ដូចជាវាយោ បក់បោករំលើងនូវដើមឈើដែល (មានប្ញស) មិនល្អ យ៉ាងនោះឯង ។ តែមារ រមែងគ្របសង្កត់បុគ្គលដែលយល់ឃើញនូវឣារម្មណ៍ ថា មិនល្អ សង្រួមប្រពៃ ក្នុងឥន្ទ្រីយ៍ទាំងឡាយ ស្គាល់ប្រមាណ ក្នុងភោជន មានសទ្ធា ប្រារឰព្យាយាមនោះមិនបាន ដូចជាវាយោ បក់បោកភ្នំថ្មតាន់ (ឲ្យបែក) មិនបាន យ៉ាងនោះឯង ។)

Verse 7
He who keeps his mind on pleasant objects, who is  <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">uncontrolled in his senses, immoderate in his food, and is lazy  <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">and lacking in energy, will certainly be overwhelmed by Màra,  <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">just as stormy winds uproot a weak tree. ( <span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:22.399999618530273px;text-indent:20px;">បុគ្គលណា នៅមានទឹកឣម្ចត់ គឺរាគាទិក្កិលេស (ក្នុងសន្តាន) ជាឣ្នកបោះបង់ការទូន្មាននូវឥន្ទ្រីយ និង សច្ចៈ ហើយស្លៀកដណ្តប់សំពត់កាសាវពស្ត្រ, បុគ្គលនោះ មិនគួរនឹងស្លៀកដណ្តប់សំពត់ កាសាវពស្ត្រសោះឡើយ ។ លុះតែបុគ្គលណា មានទឹកឣម្ចត់ គឺរាគាទិក្កិលេស ខ្ជាក់ចោលឣស់ហើយ ជាឣ្នកមានចិត្តតម្កល់មាំ នៅក្នុងសីលទាំងឡាយ ប្រកបដោយការទូន្មានឥន្ទ្រីយ និង សច្ចៈ, បុគ្គលនោះឯង ទើបគួរនឹងស្លៀកដណ្តប់សំពត់កាសាវពស្ត្របាន ។)

Verse 8
He who keeps his mind on the impurities (of the  <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">body), who is well-controlled in his senses and is full of faith  <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">The Word of the Doctrine <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">(Saddhà) and energy, will certainly be not overwhelmed by  <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">Màra, just as stormy winds cannot shake a mountain of rock. ( <span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:22.399999618530273px;text-indent:20px;">ជនទាំងឡាយណា យល់ឃើញ ក្នុងធម៌ដែលមានខ្លឹមសារ ថា ជាធម៌មិនមានខ្លឹមសារផង ជាឣ្នកយល់ឃើញ ក្នុងធម៌ដែលមិនមានខ្លឹមសារ ថា ជាធម៌មានខ្លឹមសារផង, ជនទាំងឡាយនោះ ជាឣ្នកមានសេចក្តីត្រិះរិះខុស ជាឣារម្មណ៍ រមែងមិនបាននូវធម៌ដែលមានខ្លឹមសារឡើយ ។ ឯជនទាំងឡាយណា ដែលយល់ឃើញ នូវធម៌ដែលមានខ្លឹមសារថា ជាធម៌មានខ្លឹមសារផង យល់ឃើញនូវធម៌ដែលគ្មានខ្លឹមសារ ថា ជាធ៌មគ្មានខ្លឹមសារផង, ជនទាំងឡាយនោះ ជាឣ្នកមានសេចក្តី ត្រិរិះត្រឹមត្រូវ ជាឣារម្មណ៍ រមែងបាននូវធម៌ដែលមានខ្លឹមសារ ។)

Verse 9
He who is not free from taints of moral defilements  <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">(kilesas) and yet dons the yellow robe, who lacks restraint in  <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">his senses and (speaks not the) truth is unworthy of the yellow  <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">robe. ( <span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:22.399999618530273px;text-indent:20px;">  <span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:22.399999618530273px;text-indent:20px;">តំណក់ទឹកភ្លៀង តែងលេចស្រោចនូវផ្ទះ ដែលគេប្រក់មិនបានជិតល្អហើយ យ៉ាងណាមិញ, រាគៈ តែងចាក់ទម្លុះនូវចិត្តដែលបុគ្គលមិនបានឣប់រំល្អហើយ ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។ តំណក់ទឹកភ្លៀង មិនលេចស្រោចនូវផ្ទះ ដែលគេបានប្រក់ជិត ល្អហើយ យ៉ាងណាមិញ, រាគៈ ក៏មិនចាក់ទម្លុះនូវចិត្ត ដែលបុគ្គលបានឣប់រំល្អហើយ ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។)

Verse 10
He who has discarded all moral defilements (kilesa s),  <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">who is established in moral precepts, is endowed with restraint  <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">and (speaks the) truth is, indeed, worthy of the yellow robe. ( <span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:22.399999618530273px;text-indent:20px;">  <span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:22.399999618530273px;text-indent:20px;">បុគ្គលឣ្នកធ្វើបាប តែងសោកស្តាយ ក្នុងលោកទាំងពីរ គឺសោកស្តាយ ក្នុងលោកនេះផង ក្នុងលោកខាងមុខផង, បុគ្គលនោះ តែងសោកស្តាយក្តៅក្រហាយ ព្រោះឃើញឣំពើសៅហ្មងរបស់ខ្លួន ។)

Verse 11
They take untruth for truth; they take truth for  <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">untruth; such persons can never arrive at the truth, for they hold  <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">wrong views. ( <span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:22.399999618530273px;text-indent:20px;">បុគ្គលឣ្នកបានធ្វើបុណ្យទុកហើយ រមែងរីករាយ ក្នុងលោកទាំងពីរ គឺ រីករាយក្នុងលោកនេះផង ក្នុងលោកខាងមុខផង, បុគ្គលនោះ រមែងរីករាយ ស្រស់ស្រាយ ព្រោះបានឃើញនូវឣំពើបរិសុទ្ធរបស់ខ្លួន ។)

Verse 12
They take truth for truth ; they take untruth for  <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">untruth; such persons arrive atthe truth, for they hold right  <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">views. ( <span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:22.399999618530273px;text-indent:20px;">  <span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:22.399999618530273px;text-indent:20px;">បុគ្គលឣ្នកធ្វើឣំពើបាប រមែងក្តៅក្រហាយ ក្នុងលោកទាំងពីរ គឺ ក្តៅក្រហាយ ក្នុងលោកនេះផង ក្នុងលោកខាងមុខផង, បុគ្គលឣ្នកធ្វើឣំពើបាបនោះ រមែងក្តៅក្រហាយ ដោយនឹកឃើញថា បាបឣញបានធ្វើហើយ លុះធ្វើមរណកាលទៅកាន់ទុគ្គតិ រឹងរឹតតែក្តៅក្រហាយក្រៃលែង ។)

Verse 13
Just as rain penetrates a badly-roofed house, so also,  <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">passion (ràga) penetrates a mind not cultivated in Tranquillity  <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">and Insight Development (Samatha and Vipassanà ). ( <span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:22.399999618530273px;text-indent:20px;">បុគ្គលឣ្នកបានធ្វើបុណ្យទុកហើយ រមែងត្រេកឣរ ក្នុងលោកទាំងពីរ គឺត្រេកឣរក្នុងលោកនេះផង ត្រេកឣរក្នុងលោកខាងមុខផង, បុគ្គលនោះ រមែងត្រេកឣរ ដោយគិតឃើញថា បុណ្យឣាត្មាឣញបានធ្វើហើយ លុះធ្វើមរណកាលទៅកាន់សុគតិ ក៏រឹងរឹតតែត្រេកឣរយ៉ាងក្រៃលែង ។)

Verse 14
Just as rain cannot penetrate a well-roofed house, so  <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">also, passion (ràga) cannot penetrate a mind well-cultivated in  <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">Tranquillity and Insight Development (Samatha and Vipa–  <span style="line-height:22.399999618530273px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;text-indent:20px;">ssanà). ( <span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:22.399999618530273px;text-indent:20px;">បើ​នរជន ពោល​ពាក្យ​ប្រកប​ដោយ​ប្រយោជន៍ សូម្បី​ច្រើន​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ តែ​ជា​ឣ្នក​ប្រមាទ​ មិន​ធ្វើ​តាម​ពាក្យ​នោះ រមែង​ជា​ឣ្នក​មិន​មាន​ចំណែក​ សាមញ្ញផល​<span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:22.399999618530273px;text-indent:20px;">ឡើយ ដូច​ជា​ឣ្នក​រក្សា​គោ កាល​រាប់​គោ​ ប្រគល់​ឲ្យ​ឣ្នក​ដទៃ​ហើយ (ជា​ឣ្នក​មិន​បាន​បរិភោគ​នូវ​ បញ្ចគោរស<span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:22.399999618530273px;text-indent:20px;">) ដូច្នោះ​ឯង ។

<p style="margin-top:0.5em;margin-bottom:0.5em;line-height:22.399999618530273px;text-indent:20px;color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;">ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ បើ​នរជន ពោល​ពាក្យ​ប្រកប​ដោយ​ប្រយោជន៍ សូម្បី​តែ​បន្តិចបន្តួច​ តែ​ជា​ឣ្នក​ប្រព្រឹត្ត​ធម៌​សម​គួរ​ដល់​ធម៌ បាន​លះ​បង់​ចោល​នូវ​រាគៈ ទោសៈ និង មោហៈ ជា​ឣ្នកដឹង​នូវ​ធម៌ ដែល​គួរ​កំណត់​តាម​ហេតុ មាន​ចិត្ត​ដក​ផុត​ឣំពី​សេចក្តី​សៅហ្មង មិនមាន សេចក្តី​ប្រកាន់​មាំ ក្នុង​លោក​នេះ និង លោក​ខាង​មុខ​ នរជន​នោះ រមែង​ជា​ឣ្នក​បាន​ចំណែក​សាមញ្ញផល​មែន​ពិត ។)